16 - Τήξη των παγετώνων
✏️ Αυτή η εξήγηση δεν είναι ακόμη διαθέσιμη στη γλώσσα σου, μπορείς να συμπληρώσεις αυτήν τη φόρμα Google για να υποβάλεις τη μετάφρασή σου.
Μιλάμε εδώ για τους παγετώνες στα βουνά. Σχεδόν όλοι οι παγετώνες έχουν χάσει μάζα[1].
[1] AR6 WG1 TS2.5 p44 (p76) // SROOC Figure TS.3 p8
1Cause
Το ανθρωπογενές φαινόμενο του θερμοκηπίου ασκεί θετική ακτινοβολική επίδραση, οδηγώντας σε συσσώρευση πλεονάζουσας ενέργειας στο κλιματικό σύστημα της Γης. Η ενέργεια αυτή κατανέμεται κυρίως στον ωκεανό (93%), αλλά και στη βλάστηση (5%), στους πάγους (3%) και στην ατμόσφαιρα (1%).
Η απορροφούμενη ενέργεια προκαλεί θέρμανση των αντίστοιχων διαμερισμάτων. Στην περίπτωση των πάγων, η θέρμανση αυτή οδηγεί σε τήξη, με αποτέλεσμα τη γενικευμένη απώλεια μάζας που παρατηρείται σήμερα σε σχεδόν όλους τους παγετώνες του πλανήτη.
ΠΗΓΕΣ: AR6 WG1 TS3.1 (ενεργειακό ισοζύγιο) σελ. 59 (σελ. 93) // AR6 WG1 TS2.5 (τήξη παγετώνων) σελ. 44 (σελ. 76) // AR6 WG1 Σχήμα TS.13 (δ): ενεργειακό ισοζύγιο σελ. 58 // AR6 WG1 Σχήμα 9.21: τήξη παγετώνων σελ. 1294 (σελ. 1277)
2Consequences
Από το 1900, η μέση στάθμη της θάλασσας έχει αυξηθεί κατά περίπου 20 cm. Για την περίοδο 1971–2018, περίπου το 50,4% της ανόδου οφειλόταν στη θερμική διαστολή των ωκεανών, η οποία αποτελεί τον κυρίαρχο παράγοντα.
Το λιώσιμο των παγετώνων ήταν ο δεύτερος σημαντικότερος συντελεστής, συμβάλλοντας κατά 22,2%, ενώ ακολούθησαν η απώλεια μάζας της Γροιλανδίας (12,6%) και της Ανταρκτικής (7,1%).
Παρότι οι παγετώνες συμβάλλουν αισθητά στη σημερινή άνοδο της στάθμης της θάλασσας, η πλήρης τήξη τους θα οδηγούσε σε άνοδο μόλις περίπου 0,3 m. Αντίθετα, τα μεγάλα παγοκαλύμματα διαθέτουν πολύ μεγαλύτερο δυναμικό ανόδου: η πλήρης απώλεια της Γροιλανδίας θα μπορούσε να αυξήσει τη στάθμη της θάλασσας κατά περίπου 7 m, ενώ της Ανταρκτικής έως και 58 m.
ΠΗΓΕΣ: AR6 WG1 Πλαίσιο TS.4 σελ. 45 // AR6 WG1 Κεφάλαιο 9.1, Σχήμα 1: Συμβολή στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας σελ. 1308 (σελ. 1291) // AR6 WG1 Πλαίσιο TS.4, Σχήμα 1: Σενάρια ανόδου της στάθμης της θάλασσας σελ. 46 (σελ. 78)
Το λιώσιμο των παγετώνων απειλεί σοβαρά τα αποθέματα γλυκού νερού. Κατά τη θερινή περίοδο, το νερό από την τήξη των παγετώνων μπορεί να έχει καθοριστική σημασία: σε ορισμένες λεκάνες απορροής των Ευρωπαϊκών Άλπεων, συμβάλλει έως και στο 25% της παροχής του Αυγούστου, παρότι οι παγετώνες καλύπτουν μόλις περίπου 105 km², δηλαδή περίπου 1% της συνολικής επιφάνειας αυτών των λεκανών.
Η εξαφάνιση αυτής της πηγής νερού θα μπορούσε να αποδειχθεί καταστροφική για πόλεις που βρίσκονται σε κοιλάδες και εξαρτώνται από ποτάμια τα οποία τροφοδοτούνται από τα γύρω ορεινά συγκροτήματα, καθώς και για τα οικοσυστήματα γλυκού νερού. Η συμβολή του παγετωνικού νερού γίνεται ακόμη πιο κρίσιμη κατά τη διάρκεια ξηρασιών και καυσώνων.
Σε πρώτη φάση, καθώς οι παγετώνες λιώνουν ταχύτερα, η παροχή νερού αυξάνεται και φτάνει σε μια μέγιστη τιμή («κορύφωση παροχής»). Όμως, μετά από αυτό το σημείο, η προοδευτική συρρίκνωση των παγετώνων οδηγεί σε σταδιακή μείωση των διαθέσιμων ποσοτήτων νερού, με μακροχρόνιες και σοβαρές επιπτώσεις.
ΠΗΓΕΣ: AR6 WG1 Πλαίσιο TS.6 σελ. 53 // SROCC FAQ 2.1, Σχήμα 1: Μέγιστη Ροή σελ. 162
1Other possible consequence
Υπό συνθήκες ακραίας ζέστης, η ταχεία τήξη των παγετώνων μπορεί πράγματι να προκαλέσει πλημμυρικά φαινόμενα. Ωστόσο, η ουσιαστικότερη και μακροπρόθεσμη αιτία ανησυχίας είναι η σταδιακή εξαφάνισή τους.
Η απώλεια των παγετώνων στερεί από τις κατάντη περιοχές ένα κρίσιμο συμπληρωματικό απόθεμα νερού κατά τη θερινή περίοδο, με άμεσες συνέπειες στην άρδευση, τη γεωργία και τη διαθεσιμότητα υδατικών πόρων.
ΠΗΓΕΣ: AR6 WG1 Πλαίσιο TS.6 σελ.53 // AR6 WG1 8.2.3.1 σελ.1088 (σελ.1071) // SROCC FAQ 2.1, Σχήμα 1: Κορυφή νερού σελ.162