12 - Φυσικές δεξαμενές άνθρακα
✏️ Αυτή η εξήγηση δεν είναι ακόμη διαθέσιμη στη γλώσσα σου, μπορείς να συμπληρώσεις αυτήν τη φόρμα Google για να υποβάλεις τη μετάφρασή σου.
Το αρχικό γράφημα της IPCC απεικονίζει τόσο τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) όσο και τις φυσικές δεξαμενές άνθρακα. Το Climate Fresk επέλεξε να το διαχωρίσει σε δύο ξεχωριστά μέρη, προκειμένου να καταδείξει αφενός τις πηγές εκπομπών του CO₂ και αφετέρου τον τρόπο με τον οποίο αυτό κατανέμεται στο περιβάλλον.
Για τον λόγο αυτό, οι δύο κάρτες είναι απολύτως συμμετρικές: κάθε χρόνο, το CO₂ που εκπέμπεται από τις ανθρώπινες δραστηριότητες πρέπει να καταλήξει κάπου. Το μέρος που δεν απορροφάται από τις φυσικές δεξαμενές άνθρακα παραμένει στην ατμόσφαιρα.
Το κείμενο στο πίσω μέρος της κάρτας παρουσιάζει μια κατά προσέγγιση κατανομή των ποσοστών απορρόφησης. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις, περίπου το 23% του CO₂ απορροφάται από τους ωκεανούς και το 31% μέσω της φωτοσύνθεσης[1].
AR6 WG1 Box TS.5 p48 // AR5 WG1 Figure 6.8 p503 (p487) ↩︎
1Cause
«Μεταξύ 2010 και 2019, οι ανθρωπογενείς εκπομπές CO2 έφτασαν περίπου τα 11 PgC ετησίως. Από αυτές τις εκπομπές, το 46% συσσωρεύτηκε στην ατμόσφαιρα, το 23% απορροφήθηκε από τον ωκεανό και το 31% από τα χερσαία οικοσυστήματα. Οι δύο κάρτες μπορούν να τοποθετηθούν δίπλα-δίπλα για να δημιουργήσουν ένα ενιαίο γράφημα. Να τι χρειάζεστε για να τους κάνετε να καταλάβουν:
-
Κοιτάξτε τον χάρτη 12. Τι βλέπετε που είναι παράξενο;
-
Είναι γραμμένο ανάποδα!
-
Ακριβώς. Είναι ένα παζλ που πρέπει να λυθεί. Η λύση είναι στο τραπέζι.»
ΠΗΓΕΣ: AR6 WG1 Πλαίσιο TS.5 σελ.48 // AR5 WG1 Σχήμα 6.8 σελ.503 // AR6 WG1 Σχήμα SPM.7 (πηγάδια και σενάρια) σελ.20
2Consequences
Αυτές οι δύο κάρτες μπορούν να συνδεθούν. Το μέρος των εκπομπών CO2 που εισέρχεται στην ατμόσφαιρα αυξάνει τη συγκέντρωση CO2 στην ατμόσφαιρα. Η κάρτα "Εκπομπές CO2" μπορεί επίσης να συνδεθεί άμεσα.
ΠΗΓΕΣ: AR6 WG1 Πλαίσιο TS.5 σελ. 48 // AR5 WG1 Σχήμα 6.8 (καταβόθρες άνθρακα) σελ. 503 // AR6 WG1 Σχήμα SPM.7 (καταβόθρες και σενάρια) σελ. 20
Αυτές οι δύο κάρτες μπορούν να συνδεθούν. Το μέρος των εκπομπών CO2 που καταλήγει στον ωκεανό τον οξινίζει. Η κάρτα "Εκπομπές CO2" μπορεί επίσης να συνδεθεί άμεσα.
3Other possible causes
Οι ξηρασίες περιορίζουν τη φωτοσύνθεση, αυξάνουν τη θνησιμότητα των δασών και ευνοούν την εκδήλωση δασικών πυρκαγιών, μειώνοντας έτσι τη σταθερότητα και την ικανότητα των φυσικών δεξαμενών άνθρακα να απορροφούν CO₂.
Παράλληλα, φαινόμενα μεγάλης κλίμακας όπως το Ελ Νίνιο προκαλούν σημαντικές διαχρονικές διακυμάνσεις στα επίπεδα CO₂ που αποθηκεύονται στις ηπειρωτικές δεξαμενές άνθρακα.
ΠΗΓΕΣ: AR6 WG1 Πλαίσιο TS.5 σελ.48 // AR6 WG1 Πλαίσιο Κεφάλαιο 5.1 σελ.714 // AR5 WG1 Σχήμα 6.8 σελ.503 // AR6 WG1 Σχήμα 5.6 (β) σελ.707
Τα δάση απορροφούν αυξανόμενες ποσότητες CO2 καθώς αυξάνονται τα επίπεδα CO2 στην ατμόσφαιρα. Η καύση τους απελευθερώνει το CO2 που είναι αποθηκευμένο στα δέντρα και καταστρέφει μια φυσική δεξαμενή άνθρακα που θα μπορούσε να είχε απορροφήσει ακόμη περισσότερο CO2.
ΠΗΓΕΣ: AR6 WG1 5.2.1.4.1 σελ.711 // AR6 WG2 Πίνακας 2.4 σελ.287 (σελ.275) // AR5 WG1 Σχήμα 6.8 σελ.503
Δεν υπάρχει πρόβλημα αν δεν γίνει αυτή η σύνδεση, αλλά είναι αλήθεια ότι η γεωργία μπορεί να βελτιώσει την ικανότητα αποθήκευσης άνθρακα μέσω της φωτοσύνθεσης. Αυτή είναι η αρχή του 1 στα 1000 (αν αυξάναμε την ικανότητα δέσμευσης άνθρακα του εδάφους έστω και κατά 1/1000, θα είχαμε σημαντικό αντίκτυπο στο CO2). Αλλά σε κάθε περίπτωση, τα δάση που αντικαθιστά η γεωργία είναι πολύ πιο αποτελεσματικά ως φυσικές δεξαμενές άνθρακα.
ΠΗΓΕΣ: AR6 WG1 5.2.1.1 p704 (p687)
1Other possible consequence
Παρότι η κλιματική αλλαγή —και ιδίως η διαταραχή του υδρολογικού κύκλου— αναμένεται να μειώσει τις γεωργικές αποδόσεις, η αυξημένη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ατμόσφαιρα μπορεί να αντισταθμίσει εν μέρει αυτήν την επίδραση μέσω του φαινομένου της λεγόμενης λίπανσης με CO₂.
Ωστόσο, αν και οι αποδόσεις σε όρους βιομάζας μπορεί να αυξηθούν, η περιεκτικότητα των καλλιεργειών σε θρεπτικά συστατικά δεν αυξάνεται αντίστοιχα. Ως αποτέλεσμα, η συνολική θρεπτική αξία των παραγόμενων τροφίμων αναμένεται να μειωθεί, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε προβλήματα υποσιτισμού, ιδίως σε χώρες με περιορισμένη πρόσβαση σε ποικίλη και ισορροπημένη διατροφή.
ΠΗΓΕΣ: AR6 WG2 TS.C.3.4 σελ.26 (σελ.60) // AR6 WG2 TS.B.3 σελ.14 (σελ.48) // AR6 WG2 Σχήμα TS.3 (β) σελ.12 (σελ.46) // AR6 WG2 Σχήμα TS.6 ΤΡΟΦΗ-ΝΕΡΟ (γ) σελ.41 (σελ.75)
1Wrong cause
Παρότι η κλιματική αλλαγή —και ιδίως η διαταραχή του υδρολογικού κύκλου— αναμένεται να μειώσει τις γεωργικές αποδόσεις, η αυξημένη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ατμόσφαιρα μπορεί να αντισταθμίσει εν μέρει αυτήν την επίδραση μέσω του φαινομένου της λεγόμενης λίπανσης με CO₂.
Ωστόσο, αν και οι αποδόσεις σε όρους βιομάζας μπορεί να αυξηθούν, η περιεκτικότητα των καλλιεργειών σε θρεπτικά συστατικά δεν ακολουθεί την ίδια τάση. Ως αποτέλεσμα, η συνολική θρεπτική αξία των παραγόμενων τροφίμων αναμένεται να μειωθεί, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε αυξημένα προβλήματα υποσιτισμού, ιδίως σε χώρες με περιορισμένη πρόσβαση σε ποικίλη και ισορροπημένη διατροφή.
ΠΗΓΕΣ: AR6 WG2 TS.C.3.4 σελ.26 (σελ.60) // AR6 WG2 TS.B.3 σελ.14 (σελ.48) // AR6 WG2 Σχήμα TS.3 (β) σελ.12 (σελ.46) // AR6 WG2 Σχήμα TS.6 ΤΡΟΦΗ-ΝΕΡΟ (γ) σελ.41 (σελ.75)
1Wrong consequence
Ο στόχος εδώ δεν είναι να αμφισβητηθεί η ύπαρξη σχέσης αιτίου–αποτελέσματος μεταξύ των δύο καρτών, αλλά να επισημανθεί ο κίνδυνος σύγχυσής τους. Η κάρτα "Φυσικές Δεξαμενές Άνθρακα" δείχνει πού κατανέμεται ο άνθρακας, ενώ η κάρτα "Ενεργειακό Ισοζύγιο" απεικονίζει πού καταλήγει η πλεονάζουσα ενέργεια στη Γη.
Οι δύο έννοιες είναι μεν παρόμοιες —και στις δύο περιπτώσεις πρόκειται για ζητήματα κατανομής—, αλλά δεν αφορούν το ίδιο αντικείμενο: από τη μία πλευρά έχουμε τον άνθρακα, από την άλλη την ενέργεια. Η σύγχυση εντείνεται από το γεγονός ότι τόσο η ατμόσφαιρα όσο και ο ωκεανός εμφανίζονται και στις δύο αναπαραστάσεις, παρότι ο ρόλος τους διαφέρει σε κάθε περίπτωση.