18 - Τήξη των θαλάσσιων πάγων
✏️ Αυτή η εξήγηση δεν είναι ακόμη διαθέσιμη στη γλώσσα σου, μπορείς να συμπληρώσεις αυτήν τη φόρμα Google για να υποβάλεις τη μετάφρασή σου.
Ο όγκος του πάγου που βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια του νερού είναι ίσος με τον όγκο του νερού που προκύπτει όταν αυτός λιώσει, σύμφωνα με την αρχή του Αρχιμήδη[1]. Για τον λόγο αυτό, το λιώσιμο του θαλάσσιου πάγου δεν συμβάλλει άμεσα στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας.
Λόγω της αλατότητας του θαλασσινού νερού, ο θαλάσσιος πάγος σχηματίζεται σε θερμοκρασίες χαμηλότερες από περίπου –1,8°C[2]. Κατά τη διαδικασία παγοποίησης, το αλάτι αποβάλλεται σταδιακά από τον πάγο, με αποτέλεσμα ο θαλάσσιος πάγος να αποτελείται κυρίως από σχετικά καθαρό γλυκό νερό, ενώ τα γύρω ύδατα γίνονται πιο αλμυρά.
Το φαινόμενο αυτό επηρεάζει σημαντικά την κυκλοφορία των ωκεανών, καθώς και τη λειτουργία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων στις πολικές περιοχές. Ο θαλάσσιος πάγος απαντάται τόσο στην Αρκτική όσο και στην Ανταρκτική. Στην Αρκτική, ακολουθεί έντονο εποχιακό κύκλο: λιώνει εν μέρει κατά το καλοκαίρι και ανασχηματίζεται τον χειμώνα.
Ωστόσο, από τα τέλη της δεκαετίας του 1970 παρατηρείται μια σαφής και συνεχής μείωση της συνολικής του έκτασης[3]. Σύμφωνα με τις τρέχουσες εκτιμήσεις, η Αρκτική θα μπορούσε να βρεθεί χωρίς θαλάσσιο πάγο κατά τους θερινούς μήνες πριν από το τέλος του 21ου αιώνα[4].
1Cause
Το ανθρωπογενές φαινόμενο του θερμοκηπίου ασκεί θετική ακτινοβολική επίδραση, οδηγώντας σε συσσώρευση πλεονάζουσας ενέργειας στο κλιματικό σύστημα. Η ενέργεια αυτή κατανέμεται κυρίως στους ωκεανούς (93%), αλλά και στη βλάστηση (5%), στους πάγους (3%) και στην ατμόσφαιρα (1%).
Η απορροφούμενη ενέργεια προκαλεί θέρμανση των επιμέρους διαμερισμάτων, αυξάνοντας τη θερμοκρασία τους και, στην περίπτωση των πάγων, οδηγώντας σε τήξη. Ο θαλάσσιος πάγος της Αρκτικής έχει υποστεί σημαντική μείωση τόσο στην έκταση όσο και στο πάχος του και βρίσκεται σήμερα στο χαμηλότερο επίπεδό του των τελευταίων 1.000 ετών.
Αντίθετα, ο θαλάσσιος πάγος της Ανταρκτικής δεν παρουσιάζει έως τώρα σαφή και μόνιμη τάση τήξης, αλλά χαρακτηρίζεται από υψηλή διακύμανση, γεγονός που αντανακλά τη διαφορετική δυναμική του νότιου πολικού συστήματος.
ΠΗΓΕΣ: AR6 WG1 TS3.1 (ενεργειακό ισοζύγιο) σελ. 59 (σελ. 93) // AR6 WG1 TS2.5 (τήξη παγετώνων) σελ. 44 (σελ. 76) // AR6 WG1 Σχήμα TS.13 (δ): ενεργειακό ισοζύγιο σελ. 58 // AR6 WG1 Σχήμα 9.13: Αρκτικός θαλάσσιος πάγος σελ. 1265 (σελ. 1248)
3Other possible consequences
Όταν ο λευκός πάγος λιώνει, αντικαθίσταται από σκούρο μπλε νερό, το οποίο διαθέτει χαμηλότερη ανακλαστικότητα (albedo). Το albedo εκφράζει την ικανότητα ενός σώματος να αντανακλά την προσπίπτουσα ακτινοβολία: ένα μαύρο σώμα έχει albedo 0, ένας τέλειος καθρέφτης 1, ενώ η Γη έχει μέσο albedo περίπου 0,31.
Η μείωση της ανακλαστικότητας οδηγεί σε μεγαλύτερη απορρόφηση ηλιακής ενέργειας και, κατ’ επέκταση, σε περαιτέρω θέρμανση του πλανήτη. Πρόκειται για έναν βρόχο θετικής ανάδρασης (βρόχο ενίσχυσης), καθώς η αρχική θέρμανση εντείνεται από τις ίδιες της τις συνέπειες.
Η σύνδεση αυτή δεν είναι απαραίτητη για την κατανόηση του βασικού μηχανισμού, ωστόσο πιο έμπειροι συμμετέχοντες ενδέχεται να την αναγνωρίσουν και να την εξετάσουν.
ΠΗΓΕΣ: AR6 WG1 7.4.2.3: albedo επιφάνειας (σελ. 970) // AR6 WG1 Σχήμα 7.10: ανάδραση p996 (979) // AR6 WG1 Πίνακας 7.10: ανάδραση p995 (978)
Το λιώσιμο των θαλάσσιων πάγων έχει σημαντικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα που εξαρτάται από αυτούς, τόσο σε χερσαία είδη —όπως οι πολικές αρκούδες, οι πιγκουίνοι και οι φώκιες— όσο και σε θαλάσσιους οργανισμούς.
Επιπλέον, ο θαλάσσιος πάγος διαδραματίζει ρόλο στην αποθήκευση και απελευθέρωση θρεπτικών στοιχείων, όπως ο σίδηρος, καθώς και στη διείσδυση του φωτός στο θαλάσσιο περιβάλλον. Με τον τρόπο αυτό ρυθμίζει την εποχική ανάπτυξη του φυτοπλαγκτού, το οποίο αποτελεί τη βάση της τροφικής αλυσίδας στα πολικά οικοσυστήματα.
Οι επιπτώσεις επεκτείνονται και στα χερσαία οικοσυστήματα: σε έτη με μικρότερη έκταση θαλάσσιου πάγου παρατηρείται, για παράδειγμα, αυξημένη ανάπτυξη της βλάστησης στις παράκτιες περιοχές.
ΠΗΓΕΣ: IPBES 2022 4.2.2.2.4 p704 // Θαλάσσιος πάγος: ένα πλούσιο οικοσύστημα https://www.science.org/doi/10.1126/science.1235225
Το λιώσιμο των θαλάσσιων πάγων έχει σημαντικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα που εξαρτάται από αυτούς, τόσο σε χερσαία είδη —όπως οι πολικές αρκούδες, οι πιγκουίνοι και οι φώκιες— όσο και σε θαλάσσιους οργανισμούς.
Παράλληλα, ο θαλάσσιος πάγος συμβάλλει στην αποθήκευση και απελευθέρωση θρεπτικών στοιχείων, όπως ο σίδηρος, και επηρεάζει τη διείσδυση του φωτός στο νερό. Με τον τρόπο αυτό ρυθμίζει την εποχική ανάπτυξη του φυτοπλαγκτού, το οποίο αποτελεί τη βάση της τροφικής αλυσίδας στα πολικά οικοσυστήματα.
Οι επιπτώσεις επεκτείνονται και στα χερσαία οικοσυστήματα: σε έτη με μικρότερη έκταση θαλάσσιου πάγου παρατηρείται, για παράδειγμα, αυξημένη ανάπτυξη της βλάστησης στις παράκτιες περιοχές.
ΠΗΓΕΣ: IPBES 2022 4.2.2.2.4 p704 // Θαλάσσιος πάγος: ένα πλούσιο οικοσύστημα https://www.science.org/doi/10.1126/science.1235225
3Wrong consequences
Εδώ συχνά παρατηρείται σύγχυση με τον μηχανισμό ενίσχυσης που σχετίζεται με την ανακλαστικότητα (albedo). Όταν ο λευκός πάγος λιώνει, αποκαλύπτεται μια πολύ πιο σκοτεινή επιφάνεια, η οποία απορροφά μεγαλύτερο μέρος της ηλιακής ακτινοβολίας. Η επιπλέον αυτή απορρόφηση ενέργειας οδηγεί σε περαιτέρω θέρμανση της επιφάνειας της Γης.
Ο μηχανισμός αυτός ονομάζεται ανακλαστικότητα (albedo) και δεν σχετίζεται με το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Αντιστοιχεί στα πορτοκαλί βέλη της κάρτας 13, που αναπαριστούν την εισερχόμενη και ανακλώμενη ηλιακή ακτινοβολία, και όχι στα κόκκινα βέλη, τα οποία αφορούν την υπέρυθρη ακτινοβολία και το φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Το λιώσιμο των πάγων της Αρκτικής θάλασσας, καθώς και το λιώσιμο των παγετώνων της Γροιλανδίας, θα μπορούσαν, στο μακρινό μέλλον, να διαταράξουν την θερμοαλική κυκλοφορία (η οποία δημιουργεί το Ρεύμα του Κόλπου). Ωστόσο, είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι η κάρτα "Διαταραχή του Κύκλου του νερού" δεν κάνει καμία αναφορά στην θερμοαλική κυκλοφορία.
Αυτή είναι η παγίδα που έχει στηθεί για τους συμμετέχοντες στο set #1.
Επομένως, μην τους ενθαρρύνετε αμέσως να διαβάσουν το πίσω μέρος των καρτών, αλλά περιμένετε μέχρι να τις τοποθετήσουν πριν τους προτείνετε να τις διαβάσουν.
ΠΗΓΕΣ: https://fr.wikipedia.org/wiki/Pouss%C3%A9e_d%27Archim%C3%A8de